20 #3 juni 2025 l e k t r o t e c h n i e k middelgrote co-locatie, die wij dan vooral doen”, zegt Jansen. Hij rekent voor: “E & W? Dan praat je al gauw over 20 miljoen. Techniek en koelingen? 14 miljoen. Dan de noodstroomvoorzieningen, die zijn wel duur. Dat is ook nog eens 10. Voor het bouwkundige deel resteert dan maar 6 miljoen.” Stroomverbruik Plotseling ging het snel. De datacenters schoten als paddenstoelen uit de grond. Amsterdam is al uitgegroeid tot de vierde grootste concentratie in Europa – na Londen, Frankfurt en Parijs. In ons land zijn er tussen de tweehonderd en driehonderd datacenters, van heel klein tot heel groot. Een globale onderverdeling: ‘Edge datacenters’: minicenters, dicht bij de eindgebruiker zelf. ‘Co-locaties’: klein tot middelgroot. Hier kan iedereen z’n eigen server neerzetten, een webshop bijvoorbeeld. ‘Enterprise’: alleen voor eigen gebruik. Meestal zijn dit overheidsdiensten. ‘Hyperscale’: de megacenters van (bijvoorbeeld) Google. Gezamenlijk verbruiken zij circa 4 terrawattuur (TWh) per jaar, dat is ongeveer 3 procent van het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik. Voor een ‘hyperscale’ moet circa 100 megawatt (MW) continuvermogen beschikbaar zijn, vergelijkbaar met de piekbehoefte vaneen kleine stad. Het stroomverbruik op jaarbasis is dan het equivalent van 300.000 huishoudens. Het binnenwerk Een datacenter mag er van buiten uitzien als een simpele blokkendoos, van binnen huisvest het hoogwaardige, state-of-theart installaties. Daarnaast is alles strak georganiseerd, er wordt geen kabeltje gelegd zonder plan vooraf. “Dat is voor een installateur ook meteen het leuke aan een datacenter”, zegt Jansen. “Alles is gewoon nèt even wat interessanter. Je hebt bijvoorbeeld te maken met meerdere voedingen: standaard van het nutsbedrijf, noodstroom en nog extra aansluitingen om bijvoorbeeld mobiele aggregaten te koppelen die ook stroom kunnen leveren. Het is ook allemaal veel zwaarder uitgevoerd: je praat wel over vermogens van 4.000 ampère! Als installateur of elektricien loop je in alle fases mee. Je begint in een weiland en als je klaar bent, dan staat er ook echt iets.” Een ‘klus’ voor Hamer begint bij de aansluiting op het middenspanningsnet (alleen hyperscales zitten direct op de hoogspanning). Vanaf het transformatorstation wordt de stroom via hoofdschakelpanelen verdeeld over de datazalen (ook wel serverzalen genoemd) en technische ruimtes. Er worden complexe verdeelsystemen aangelegd met dikke kabels en koperen railkokers die de grote stroomsterktes veilig kunnen transporteren. Daarnaast moet ook de noodstroominstallatie worden geïntegreerd. Het transport, de opslag en de bewerking van data is een economisch speerpunt geworden (datacenter te Eindhoven). “De klant geeft ons bij wijze van spreken z’n portemonnee en zegt: over een jaar moet het draaien.”
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=