19 #3 juni 2026 r t i k e l n a a m De installateur: van monteur naar systeemdenker, ontwerper en adviseur De rol van de installateur bij het plaatsen van warmtepompen is de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar het vroeger vooral ging om het plaatsen van een cv-ketel, vraagt de installatie van een warmtepomp om een veel bredere en technisch complexere aanpak. Volgens het Nationaal Warmtepomp Trendrapport 2026 van Dutch New Energy Research heeft de installateur tegenwoordig een sleutelrol in de energietransitie en daarmee ook bij het adviseren rondom de plaatsing van de warmtepomp. Een warmtepomp werkt alleen optimaal als het hele systeem in balans is. Dat betekent dat de installateur niet alleen het apparaat plaatst, maar het volledige verwarmingssysteem beoordeelt: isolatie, afgiftesysteem (zoals vloerverwarming of radiatoren), ventilatie en soms zelfs de energieopwekking via zonnepanelen. De installateur wordt daarmee steeds meer een adviseur die een totaaloplossing ontwerpt in plaats van alleen een product installeert. Warmtepompen zijn gevoeliger voor ontwerp- en installatiefouten dan traditionele verwarmingssystemen. Zaken als waterkwaliteit, juiste dimensionering en afstemming van componenten zijn cruciaal. Vervuiling in het systeem, zoals roest of slib, kan de prestaties flink verminderen. Daarom moet de installateur beschikken over diepgaande technische kennis en zorgvuldig werken om storingen en rendementsverlies te voorkomen. Nieuwe regelgeving en certificering De rol van de installateur wordt ook beïnvloed door strengere regelgeving. Sinds september 2025 is certificering verplicht voor iedereen die werkt met natuurlijke koudemiddelen zoals propaan (R290). Installateurs moeten aantoonbaar beschikken over de juiste kennis en vaardigheden via specifieke certificaten (zoals A1/A2 of B/C). Dit verhoogt de veiligheid, maar stelt ook hogere eisen aan opleiding en bijscholing. Installateurs staan letterlijk op het snijvlak van beleid en uitvoering. Subsidies zoals de ISDE-regeling en veranderende wetgeving bepalen mede welke systemen worden gekozen. Tegelijkertijd moeten installateurs deze regels vertalen naar praktische oplossingen voor woningen en gebouwen. Hun advies heeft daardoor directe invloed op de keuzes van consumenten en bedrijven. Netcongestie en integratie Een nieuwe uitdaging is de integratie van warmtepompen in een overbelast elektriciteitsnet. Installateurs moeten steeds vaker rekening houden met netcapaciteit en slimme oplossingen toepassen, zoals hybride systemen, de combinatie met thuisbatterijen en de slimme aansturing van energieverbruik. Hiermee worden ze een belangrijke speler in het bredere energiesysteem, niet alleen in de installatie zelf. Veranderend werkveld De groei van de warmtepompmarkt zorgt voor een toenemende vraag naar gekwalificeerde installateurs. Tegelijkertijd is sprake van personeelstekorten en moeten monteurs worden omgeschoold. Het werk verandert inhoudelijk: minder routinematig, meer specialistisch en kennisintensief. Dit vraagt om continue training en samenwerking binnen de sector. systemen worden geplaatst. Toch blijft de langetermijntrend positief. Het totale geïnstalleerde vermogen groeide van 6,9 gigawatt (GW) in 2024 naar 7,8 GW in 2025 en kan oplopen tot circa 8,9 GW in 2026. Daarmee zet de elektrificatie van de gebouwde omgeving gestaag door. Airco’s spelen onverwachte rol Een opvallende ontwikkeling is de rol van airconditioners in de energietransitie. In Nederland zijn inmiddels circa 2,2 miljoen airco’s geïnstalleerd, waarvan een groot deel ook wordt gebruikt om te verwarmen. Onderzoek laat zien dat tot 85 procent van de huishoudens met een airco deze inzet voor verwarming. In sommige gevallen fungeert het apparaat zelfs als hoofdverwarming. Daarmee groeit het aantal woningen met een vorm van elektrische verwarming naar circa 2,6 miljoen. Dit is ongeveer 31 procent van het totaal. Dit verandert het perspectief op de energietransitie aanzienlijk. Waar warmtepompen vaak centraal staan in beleid, blijkt dat andere technologieën al een grote bijdrage leveren. Subsidies De groei van warmtepompen wordt sterk
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=