21 #2 april 2026 r t i k e l n a a m Geïndustrialiseerde fabriek In het nieuwe pand aan de Sasdijk in Genemuiden (7.300 vierkante meter) zijn alle (prefab) activiteiten van Installatiebedrijf T. Breman en Breman Fabriek samengebracht. Hier bouwt het bedrijf aan de toekomst van installatietechniek door de stap te maken van traditionele werkplaats naar een moderne, geïndustrialiseerde fabriek. De focus ligt op het slim en voorspelbaar produceren van installaties, met als doel verdere groei in de industrialisatie van de bouw. En dat bedoelen we met ‘de robot uit de mens halen’. Vakbekwame professionals besteden zo’n 60 tot 70 procent van hun tijd een repetitief en fysieke belastend werk. Als de robot dat overneemt, blijft er voor de monteur of installateur ruimte en tijd over voor creativiteit, probleemoplossing en strategisch denken. Het werk van de monteur wordt dan uitdagender en gevarieerder. Daarnaast schreeuwt de arbeidsmarkt de komende jaren om 150.000 extra mensen. Dit alles door de vergrijzende beroepsbevolking en de groeiende expertisegolf. De robot kan een deel van de klussen op zich nemen.” Van Stokhem is ervan overtuigd dat mkbbedrijven die nu aan de slag gaan met de integratie van robots zich in de toekomst kunnen positioneren als de marktleiders in de onvermijdelijke technologische transformatie van de installatiesector. Humanoïde robot Even terugkomend op BoB. Van Stokhem: “BoB is een Unitree G1 humanoïde robot die speciaal is ontworpen voor de echte wereld, dezelfde mensgerichte omgeving waar onze technici dagelijks werken. BoB kan traplopen, door krappe ruimtes navigeren en gereedschap hanteren dat voor mensenhanden is ontworpen. Dit maakt het de perfecte verkennende partner voor het begrijpen van robotica-integratie in bestaande werkprocessen. Kortom BoB, kan zware kabelrollen (momenteel tot max 12 kg) tillen, maar uiteindelijk ook kabels leggen op moeilijk begane plekken. We kunnen BoB zelfs de opdracht geven om even een stuk gereedschap uit de bus te pakken.” Verwachting Naast de eliminatie van menselijke fouten en een verhoogde veiligheid gaat de robot ook zorgen naar een kostenverlaging van gemiddeld 30 procent, waarbij Van Stokhem denkt dat de belangrijkste groei kan worden verwacht in de installatietechniek, de zorg en de procestechnologie. “Uit onderzoek komt naar voren dat naar alle waarschijnlijk ieder huishouden rond 2040 een humanoïde robot in huis heeft. Op dit moment kost een humanoïde robot, die mensgelijke werkzaamheden uitvoert zo om en nabij de 150.000 euro. (BoB kostte bij aanschaf 85000 euro, omdat BoB beschikt over een minder uitgebreid pakket mensgelijke werkzaamheden dan de humanoïde robots die nu op de markt worden gebracht, red.) en de levertijd vanuit China is momenteel ongeveer vier weken. Zowel levertijd als ook aanschafkosten gaan naar beneden. Wij verwachten dat over drie jaar al onze busjes voorzien zijn van een robot, die ondersteunende werkzaamheden kan uitvoeren voor de monteur. Waar we nu voor al naar op zoek zijn, dat zijn de zogenaamde use-cases. We willen dat BoB leert van de installateur. Want als hij één keer de opdracht heeft uitgevoerd, dan is deze opdracht moeiteloos te kopiëren naar de andere robots.” Locatie Sasdijk Genemuiden Intussen is Breman op een eigen locatie aan de Sasdijk in Genemuiden voorzien van humanoids die delen van het orderpick en het logistieke interne proces oppakken. “We verwachten dat we ook snel kunnen gaan ondersteunen in het preassemblage proces. Aan de Sasdijk, maar ook op meerdere andere Bremanlocaties assembleren we componenten voor op de bouw, waarmee we de tijd op de bouwlocatie minimaliseren met als bijkomende voordeel dat we onnodige afvalstromen voorkomen.” (zie ook kadertekst) x Ook deze paaldansende humanoïde robot (niet van Breman) wist tijdens de VSK beurs de nodige aandacht te trekken. (foto: Uitgeverij Gelderland) Niet de techniek is de beperkende factor is, maar de mens, hetgeen alles te maken heeft met angst voor het onbekende.
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=