#1 februari 2026 r t i k e l n a a m 17 Het rapport: meer doen met minder mensen Het rapport Artificial Intelligence, Robotisering en Industrialisatie: de technieksector in 2030 beschrijft hoe AI, robotisering en industrialisatie de technieksector ingrijpend zullen veranderen. Deze technologieën vormen samen een belangrijke motor voor productiviteitsgroei, innovatie en het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen. Tegelijkertijd vragen ze om bewuste keuzes, nieuwe vaardigheden en een mensgerichte benadering. De sector staat onder grote druk door opgaven als de energietransitie, digitalisering, vergrijzing, de circulaire economie en een structureel tekort aan technisch personeel. Dit leidt tot vertragingen, stijgende kosten en een groeiende vraag naar duurzame en hoogwaardige oplossingen. In deze context worden AI, robotisering en industrialisatie gezien als noodzakelijke middelen om efficiënter te werken en ‘meer te doen met minder mensen’. AI fungeert als versneller van andere technologische ontwikkelingen. Het rapport onderscheidt onder meer generative AI, hybride AI en computer vision. Generative AI ondersteunt bij het creëren van tekst, beeld en kennis, terwijl hybride AI betrouwbaarder en beter uitlegbaar is. In 2030 is AI naar verwachting diep verweven in het dagelijkse werk. Medewerkers beschikken over taakgerichte AI-assistenten die ondersteunen bij planning, ontwerp, besluitvorming en rappor tage. AI maakt het mogelijk om kennis van ervaren vakmensen vast te leggen en te behouden. Tegelijkertijd vraagt de inzet van AI om duidelijke kaders rond privacy, eigenaarschap, bias en aansprakelijkheid. Robotisering bouwt voort op AI en richt zich op fysieke ondersteuning op de werkvloer. De sector ontwikkelt zich van enkelvoudige naar flexibele, multipurpose robots. Denk aan cobots, drones, inspectierobots en exoskeletten. Robots vervangen mensen niet, maar verhogen productiviteit en veiligheid. Robotisering sluit nauw aan bij verdere industrialisatie. Dit betekent niet massaproductie, maar het standaardiseren en optimaliseren van processen om maatwerk tegen beheersbare kosten te leveren. Betrouwbare en goed georganiseerde data zijn hierbij een randvoorwaarde. Het rapport plaatst deze ontwikkelingen binnen de Europese visie op Industrie 5.0, waarin mensgerichtheid, duurzaamheid en veerkracht centraal staan. Technologie moet de mens ondersteunen. Bedrijven groeien daardoor uit tot strategische partners die geïntegreerde oplossingen bieden. Wie nu geen stappen zet, loopt risico achter te raken. Succesvolle implementatie vraagt visie, samenwerking en aandacht voor ethiek en mensgerichtheid. Groeiende bewustwording De beleidscommissie bestaat uit dertien leden uit de sector en werkt met een helder kompas: een gezamenlijk opgesteld visiedocument. “Er is sprake van een groeiende bewustwording”, weet Van der Krogt. “En het thema speelt echt niet alleen bij de grote bedrijven. Ook de kleinere installateur krijgt er mee te maken. Alle bedrijven krijgen bij dit soort onderwerpen al snel met allerlei juridische aspecten te maken. Voor mkb-ers is het daarbij makkelijker om snel te schakelen. Maar het begint met bewustwording en duiding. Wat is dat precies: AI, robotisering en industrialisatie? Het visiedocument helpt daarbij.” Valkuilen Heemskerk: “Wat wij zien en horen is dat er in het geval van AI te vaak gedacht wordt in alleen maar voordelen. Randvoorwaarden of valkuilen worden lang niet altijd gezien. Denk daarbij aan de juistheid van de gevraagde informatie, aan de veiligheid van het systeem en aan de veiligheid van jouw informatie en die van je opdrachtgever. Maar denk ook aan het informeren en opleiden van je medewerkers en aan het stellen van voorwaarden rond de inzet van AI.” Visiedocument En dat zijn exact de onderwerpen waar met name de kleinere en middelgrote installateurs nog met veel vragen zitten. Daarom staan in het genoemde visiedocumenten drie strategische thema’s centraal: Bewustwording, vooruitkijken en ecosystemen. De commissie heeft daarbij een stapsgewijze aanpak voor ogen in drie actielijnen. Van der Krogt: “Het begint met Inspireren en Informeren: we maken mogelijkheden zichtbaar en begrijpelijk. We vergroten bewustzijn en bieden toegang tot kennis, voorbeelden en tools. Dat doen we op het juiste moment en op het juiste niveau, zodat leden de kansen zien vervolgens in actie komen. Daarnaast gaat de commissie Onderzoeken en Adviseren. Daarvoor worden keuzes onderbouwd met feiten, trends en onderzoek. Met onderzoek en benchmarks geeft de nieuwe commissie richting en duiding. Hiermee moet het voor de sector duidelijk worden welke strategische keuzes op komst zijn en wat verstandig beleid is. En tot slot is er dan Verbinden & Bewaken. Hierbij sturen we door leiderschap en samenwerking te organiseren en waarden te bewaken. We verbinden partijen en waken dat we veilig, relevant, verantwoordelijk en mensgericht blijven.” De beleidscommissie is een afspiegeling van het ledenbestand van Techniek Nederland en zal de komende tijd van zich laten horen door onder andere actuele informatie te delen op de website van de brancheorganisatie, maar ook via podcasts, bijeenkomsten, cursussen en artikelen in vakbladen. Daarnaast gaat de commissie aan de slag met juridische aspecten. “Hoe staat het met wet- en regelgeving. Wat kan er verzekeringstechnisch en wat mag wel en niet op de werkvloer? Het is nieuwe materie, dus nog lang niet alles is duidelijk. Vanuit de commissie gaan we op zoek naar antwoorden.” We zoeken de brede benadering: de driehoek tussen mens, techniek en maatschappij
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=