#6 november 2025 33 o C l u m n l n a a m Roze bril In veel vakgebieden is het noodzakelijk om goed te bepalen hoe iets werkt. Bij het ontwerpen van een brug wil je zeker weten dat de constructie het verkeer kan dragen. Of wanneer de bakker een appeltaart bakt, niet de suiker vergeet. Dit zelfde geldt ook in het vakgebied licht, ook hier moet de constructie goed zijn en de juiste ingrediënten bij elkaar worden gezocht. De vraag is of het een simpel lijstje is die wordt afgewerkt? Of is er meer? Bij een brug is het de architect die er een extra laag over heen legt en ook naar de esthetiek kijkt, de appeltaart van de echte bakker smaakt anders dan die bij de supermarkt. Helder toch? Bij het maken van een lichtontwerp hebben we zaken die we kunnen meten en een flink aantal elementen die we niet kunnen meten. De meetbare onderdelen zijn bijvoorbeeld lichtstroom, lichtsterkte, verlichtingssterkte, luminantie, kleurtemperatuur, CRI, enz, enz. Dit noemen we het objectieve deel van het lichtontwerp want al het genoemde kunnen we meten, berekenen en herleiden. Aan de andere kant zijn er zaken zoals sfeerbeeld, uitstraling, emotie, gezelligheid, enz, enz. Dat is het subjectieve deel van een lichtontwerp maar al deze onderdelen kunnen we niet meten. Wanneer er een vraag over verlichting wordt gesteld en je moet nadenken over de oplossing denk dan na over het objectieve en subjectieve deel van het lichtontwerp. Beiden zijn net zo belangrijk en het niet meenemen van beide onderdelen leidt tot onbegrip en verwarring. Vaak hoor je dat er onbegrip is tussen verschillende disciplines in de bouwkolom. De architect begrijpt de adviseur niet, of de installateur vindt dat de ontwerper iets voorstelt wat niet makkelijk te realiseren is. Ruis op de lijn! Iets wat dan regelmatig gebeurt is dat partijen zich willen indekken en doen dat door alleen te praten over het objectieve deel van het lichtontwerp. De lichtberekeningen en productsheets vliegen je om de oren. Belangrijk maar dit is zoals eerder genoemd niet het enige onderdeel wat van belang is. Indien we vinden dat beide onderdelen belangrijk zijn waarom wordt er dan alleen gesproken over dit deel? Komt dat door de waan van de dag? Onkunde of onwil? Iets langer nadenken levert meteen een beter lichtplan op voor de klant. Het vooroordeel van “het zal dan wel duurder zijn” is echt een vooroordeel. Want met het zelfde budget is het meestal mogelijk om een betere oplossing te bedenken. Ja, we zijn allemaal druk maar hoe onderscheid je jezelf van de rest? Je mag wellicht een alternatief maken voor een standaard lichtplan die door iemand anders is gemaakt. Wat gebeurt er 9 van de 10 keer. Er wordt exact hetzelfde plan weer ingeleverd maar dan met een lagere prijs. Wow! Super goed gedaan hoor. Pfffff. Terwijl je de kans hebt om echt indruk te maken en te laten zien wat je kunt. Heb het lef om met een lichtontwerp te komen wat helemaal past bij deze, specifieke opdrachtgever. Overtuig hem met argumenten die er toe doen, laat zien dat deze keuze past bij de aard van het bedrijf, de werkzaamheden en de uitstraling. Geef de klant het gevoel dat je je verdiept hebt in zijn bedrijf en kom met oplossingen wat ze zelf niet zouden bedenken. Voeg waarde toe!! Die waarde voeg je toe door veeeeeeeel meer na te denken over het subjectieve deel van het lichtontwerp. Leer om beter waar te nemen. Waarom stap je wel binnen in het ene restaurant en niet in de andere? Hoe komt het dat de receptiebalie van een bedrijf uitnodigend is en bij anderen alsof je in een voormalige Sovjet republiek je binnenkomt? Dit subjectieve deel is de zachte kant van het lichtontwerp en bepaald hoe mensen zich voelen en wees nou eens eerlijk; je verblijft zelf toch ook liever in een prettig ontworpen ruimte? Jouw klant waarschijnlijk ook. Want je kunt een omgeving helemaal perfect berekenen volgens de norm en het, op papier, helemaal goed doen. Maar wanneer je in deze ruimte komt en je krijgt het gevoel van mmwoah, dan heb je het niet goed gedaan. Licht is meer dan een meetwaarde, licht is een gevoel. En nee, ik heb niet de hele dag mijn roze bril op. Berry van Egten berry@berluxlichtarchitectuur.nl
RkJQdWJsaXNoZXIy NTI5MDA=